Depresyon ve göz problemlerinin birbirini karşılıklı olarak olumsuz etkilediğini belirten Doç. Dr. Levent Akçay, sorunun giderilmediği takdirde iş verimliğinde azalmaya, yaşam kalitesinde düşüşe ve hatta depresyona yol açtığını söyleyerek uyarılarda bulundu.

Depresyon ve göz problemleri, birbirlerinden beslenerek gözlerde ciddi sorunlar oluşmasına yol açabiliyor. Özellikle görme sorunları yaşayan hastalar, sosyal ve iş yaşamlarında karşılaştıkları engellerden dolayı ciddi duygusal bunalımlar yaşayabiliyor. Halk arasında depresyonun sadece duygusal problemler sebebiyle oluşan ve fiziksel etkileri olmayan bir rahatsızlık olduğu sanılıyor. Ancak uzak ya da yakını görememe, bulanık görme vb. gibi göz sağlığı problemleri kişilerde gerginlik, kaygı, korku gibi depresyonu tetikleyen duygulara yol açıyor. Yüksek tempolu iş hayatı, ailesel problemler veya günlük sıkıntılar, depresyon oluşumunu tetikleyen faktörlerin başında geliyor. Bu stres ve gerginliğin kronik hale geldiği vakalarda ise, vücutta artan adrenalin seviyeleri, sinir sisteminde problemler oluşmasına ve gözün baskı altında kalmasına yol açabiliyor. Aynı şekilde, zamanında teşhisi konulmayan göz problemleri de gerek sosyal gerek iş yaşamında yarattığı zorluklardan ötürü, insanları mutsuzluk ve depresyona sürükleyebiliyor.

Depresyonun tetikleyicisi göz sağlığınız olabilir
Görme kaybı yaşayan ve zamanında teşhis konulmayan kişiler depresyon tehlikesi ile karşı karşıya kalabiliyor. Kimi durumlarda belirli tedaviler uygulanmasına rağmen günlük işlerini yapamayacak görme seviyelerine sahip hastalarda depresyon oluşma olasılığı oldukça yüksek. Özellikle, görme kayıplarının ciddi bir bölümüne sebep olan yaşa bağlı makula dejenerasyonu hastaları, ilerleyen yaşın getirdiği fiziksel zorluklara bir de görme kayıpları eklendiği için ciddi depresyon riskiyle karşı karşıya kalabiliyorlar. Aynı zamanda görmede oluşabilecek kayıplar, gerginlik, kaygı ve korku gibi depresyonu tetikleyen duygulara da yol açabiliyor. Bu sebepten dolayı, görme kaybı belirtileri gözlemlenen kişilerin düzenli olarak göz muayenelerinin gerçekleştirilmesi ise hem görme yetisinin geri kazanılması hem de depresyon riskinin ortadan kaldırılması açısından büyük önem taşıyor.

Depresyon görme kaybını da hızlandırıyor
Depresyonun sadece duygusal değil, aynı zamanda fiziksel olarak da vücutta pek çok olumsuz etkiye sebep olabiliyor. Halk arasında depresyonun sadece duygusal problemler sebebiyle oluşan ve fiziksel etkileri olmayan bir rahatsızlık olduğu sanılıyor. Ancak depresyon, yarattığı duygusal problemlere ek olarak; iştahsızlık, eve kapanma ve gün ışığından mahrum kalma, egzersiz, uyku düzeninde bozukluklar, baş ve kas ağrıları gibi fiziksel olumsuzluklara da yol açabiliyor. Özellikle güneş ışığı eksikliği ve uyku düzeninde bozukluklar, gözler üzerindeki baskıyı artıran ve görmede ciddi kayıplara ulaşabilecek problemler oluşmasına sebep olan etkenler arasında yer alıyor. Ayrıca depresyon sebebiyle kullanılan antidepresan ilaçların da yorgunluk, ağız kuruluğu ve baş dönmelerinin yanı sıra, görme açısından problemler oluşturduğu da bilinen bir gerçek.

Antidepresan kullananlar göz sağlığını ihmal etmemeli
Depresyon ve antidepresan kullanımı sebebiyle gözlerde oluşabilecek problemlerin geçici veya kalıcı olabilir. Sürekli stres altında yaşayan ve depresyonla boğuşan kişilerde; ışık çakmaları, bulanık görme, görme alanında daralma, gözün kenarlarında olmayan cisimleri görme, odaklanma sorunları ve sürekli gözlük numarasının artması gibi belirtilerin dikkate alınması büyük önem taşıyor. Özellikle antidepresan gibi ilaçları kullanan kişilerin düzenli göz muayenelerini gerçekleştirmelerini öneriliyor. Depresyonda olduğunu düşünen veya antidepresan ilaçlar kullanan kişilerin oluşabilecek göz rahatsızlıklarının tespit ve tedavilerini gerçekleştirmeleri ve ihmal etmemeleri gerekiyor.

Nisan 2024

Sarılık, cildin ve göz akının sarı renkte gözüktüğü tıbbi bir durumdur. Sarılık esasında bir hastalık değil, birçok farklı hastalığın sonucu olabilecek bir belirtidir.

Hepatit sarılık olarak da bilinen bir karaciğer iltihabıdır. Hepatit B; salya, tükürük, kan, ter veya cinsel aktivite gibi durumlarda salgılanan vücut sıvılarının aracılığıyla bulaşır. Özellikle Hepatit B’nin en çok kan teması yoluyla bulaştığı biliniyor. Bu nedenle manikür, pedikür ya da dövme gibi işlemler yapılırken dikkat edilmesi gerekmektedir. Hepatit genelde gözlerin ak kısmının sarı renk almasıyla kolaylıkla anlaşılan bir hastalıktır. Ancak Hepatit B ve C hastalıklarında gözde kuruluk, batma ve yaşarma gibi farklı bulgular da ortaya çıkabiliyor. Bu belirtiler daha fazla ilerlediğinde gözde göz kuruluğu, kornea iltihabı (keratit) denilen daha rahatsız edici olan kornea bulgularına da yol açabiliyor. Göz kuruluğu, kornea iltihabı (keratit), vaskülit (retina damar iltihabı), optik nörit (optik sinir iltihapları), göz kas felçleri rahatsızlıklarında hepatiti de mutlaka ayırıcı tanıda akılda bulundurmak gerekiyor. Hastalık ilerledikçe gözdeki bulguları daha da artıyor. Göz muayenesinde ‘‘Hepatit’’ tanısı konulursa hastalığın kronik safhalara ve daha ileri olan siroza gitmesi de önlenebilmektedir. Hastalığın diğer belirtileri de ishal, dışkı renginde değişiklik, iştah kapanması, aşırı yorgunluk, halsizlik, ödem, baş ve vücut ağrıları gibi kendini göstermektedir. Gözden ‘‘Hepatit’’ belirtisi veren hastalar, göz sağlığını korumaları için hepatitin akut ataklarında daha dikkatli olmalı ve gözde diğer belirtiler de başladığında bunlar dikkate alınıp önemsenmelidir.

Nisan 2024

Çeşitli sebeplerle göz kapağı tümörleriyle karşılaşılabildiğini belirten Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ahmet Maden, bu tümörlerin düzenli göz muayeneleriyle teşhis edilebildiğini söyledi.

Göz kapaklarında çok değişik iyi ya da kötü huylu tümör oluşabilmektedir. Göz kapakları ve çevresi dış etkenlere güneş ışınları, ultraviolet, toz, duman vb. durumlara en açık bir bölge olduğundan özellikle deri kanserlerinin en çok görüldüğü bölgelerden biridir. Göz kapağı tümörlerinin erken dönemde fark edilmesi önemli bir avantajdır. Özellikle kötü huylu tümörlerin büyümeden ve etrafa yayılmadan çıkarılması, göz kapağı bütünlüğünün ve işlevlerinin korunabilmesi açısından son derece önemlidir. Göz kapağı tümörünün tedavisinde tümörün cinsi, büyüklüğü ve yerleşim yeri, etraf dokulara yaygınlığı önemlidir. Kötü huylu tümörlerin büyük çoğunluğu klinik görünümleri ile tanınır, gerekirse biyopsi ile ön patolojik inceleme yapılabilir. Kapak tümörlerinin tedavisi cerrahidir. Asıl sıkıntılı olan tümörün çıkarılmasının ardından kapakta oluşan defektin gözün bütünlük ve sağlığını koruyacak şekilde biçim ve işlevsel olarak onarılmasıdır. Bu işlem “kapak rekonstrüksiyonu” olarak adlandırılır. İşte bu nedenlerle göz kapağının kötü huylu olduğu düşünülen tümörleri görülür görülmez, henüz çok küçük boyutlarda iken çıkarılmalıdır. Göz kapağının iyi huylu tümörlerinin de işlevsel bozukluğa yol açmasa da kozmetik nedenlerle çıkarılmaları gerekebilmektedir.

Göz kapağı tümörleri bölgenin anatomisi ve göz işlevlerine hakim ve deneyimli, oküloplastik cerrahi alanında uzmanlaşmış göz hekimleri tarafından ele alınmalıdır. Özellikle kötü huylu tümörün tam olarak eradike edilememesi ya da tümör çıkarılmasının ardından kapak rekonstrüksiyonunun istenilen düzeyde olmaması çok daha ciddi sıkıntılara yol açabilmektedir.

Mart 2024

Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Arif Ülkü Yener, muayeneye gelen çocuklardaki görme bozukluklarının öğretmenler ya da gezici sağlık ekipleri tarafından tespit edildiğini belirterek, “Bazı ailelerde hassas, dikkatli anne ve baba da bunu fark edebilir. Mesela, çocuk televizyona yakın oturur, gözünü kısarak bakar. Bu tür şeyler gözde bir kırma kusuru olduğunu gösterir. En önemli şey de hipermetroba dikkat etmek lazım. Miyoplarda tembellik ortaya çıkamaz da hipermetroplarda ortaya çıkabilir. Özellikle iki göz arasında fark varsa, birisi sıfır iken diğeri 2 ya da 3 derece ise kesinlikle yüksek numara olan gözde tembellik gelişebilir. Tedavisi de 12 yaşından sonra yoktur. O nedenle çok dikkat edilmesi gerekir. Toplum sağlığı ve mesleki başarı açısından erken müdahale önemlidir” dedi.

Hijyene çok dikkat etmek kaydıyla özellikle kontak lens öneriliyor

Görme bozuklukları teşhisi sonrası gözlük kullanımının tercih edilmesi gerektiğini dile getiren Yener, “Kontak lenste zaman zaman gördüğümüz mikrobik durumlar vardır. Gözü kaybetme durumuna bile gidebilir. Bun nedenle 10 yaş altı çocuklara kontak lensi çok önermiyoruz ama kontak lens, kişilerin bilincinin geliştiği belli bir yaş aralığında kullanılabilir. Bu genelde 12 ve 13 yaşından sonra ya da 40’lı, 50’li yaşlardan önceki yaş dilimindedir. Çok yaşlılarda, 10 yaş altı çocuklarda, kişisel bakımını kensisi yapamayan kişilere kontak lensi önermiyoruz. Yüksek miyoplarda, hipermiyoplarda ve değişik durumlarda gözlükle tolere edilemeyecek durumlarda hijyene çok dikkat etmek kaydıyla özellikle kontak lens öneririz” şeklinde konuştu.

Mart 2024

Göz yorgunluğu, giderek artış gösteren rahatsızlıklardan biridir. Sürekli olarak bilgisayar veya telefona bakan kişilerde de sıkça görülen bu rahatsızlık basit yöntemler ile tedavi edilebilmektedir.

Tıp dilinde “astenopi” olarak adlandırılan göz yorgunluğu, göz sinirlerinin ve küçük kasların çok fazla çalışmasına bağlı olarak gözlerin yorulmasıdır. Beslenme eksikliğine, uykusuzluğa, çevre kirliliğine ve kas gerilimine karşı oldukça hassas olan gözler ile ara vermeden okuma, uzun süre araba sürme, dijital ekranlarda fazla vakit geçirme ve bazı aydınlatmalara yine uzun süre maruz kalma göz yorgunluğuna sebep olmaktadır. Bazı göz hastalıkları genetik ya medikal bir rahatsızlıktan dolayı ortaya çıksa da göz yorgunluğu bu hastalıkların arasında yer almamaktadır.

Dijital göz yorgunluğu çağımızın en sık karşılaşılan rahatsızlıklarından biridir. Özellikle çocuklar ve yetişkinlerin doğrudan ve uzun süreli dijital cihaz kullanması göz yorgunluğuna yol açmaktadır. Çocukluk yaşlarda telefon, bilgisayar gibi elektronik aletlerin ekranlarına maruz kalmak ileriki yaşlarda miyopi rahatsızlığına da sebep olduğu yapılan araştırmalarda kanıtlanmıştır.

Uzun süreli ekran süresi: Dijital ekranların (bilgisayarlar, akıllı telefonlar, tabletler ve TV’ler) önünde uzun saatler geçirmek, göz kuruluğu, bulanık görme ve rahatsızlık gibi semptomlarla karakterize edilen dijital göz yorgunluğuna yol açabilir.

Zayıf aydınlatma: Çalışma alanınızdaki veya ortamınızdaki yetersiz veya aşırı aydınlatma gözlerinizi yorabilir. Yetersiz aydınlatma okumayı veya çalışmayı zorlaştırabilirken, aşırı parlak aydınlatma parlama ve rahatsızlığa neden olabilir.

Düzeltilmemiş görme sorunları: Miyopluk, hipermetropluk veya astigmatizm gibi düzeltilmemiş görme sorunlarınız varsa, gözleriniz odaklanmak için daha fazla çalışabilir ve bu da göz yorgunluğuna yol açabilir.

Yanlış reçeteli gözlükler veya kontakt lensler: Yanlış reçeteli gözlük veya kontakt lens takmak ya da eski lensler göz rahatsızlığına ve yorgunluğa neden olabilir. Yetersiz gözyaşı üretimi veya düşük gözyaşı kalitesi göz kuruluğuna neden olabilir ve bu da göz yorgunluğu ve rahatsızlığına yol açabilir.

Mavi ışığa maruz kalma: Dijital ekranlardan ve yapay aydınlatmadan yayılan mavi ışığa uzun süre maruz kalmak uyku-uyanıklık döngünüzü bozabilir ve göz yorgunluğuna katkıda bulunabilir.

Uzun süreler boyunca okumak: Ara vermeden veya uygun aydınlatma kullanmadan uzun süre okumak, genellikle “okuyucu yorgunluğu” olarak adlandırılan göz yorgunluğuna neden olabilir.

Mart 2024