Gözlerimiz de Yaşlandı

21’inci yüzyıl insanlığa daha uzun ve sağlıklı bir ömür getirdi. Ancak bununla birlikte yaşlı hastalıkları da artış gösterdi.

Dr. Gülşah Tezcan, “60 yaşlarda katarakt sıklığı ortalama %35 iken 80’li yaşlarda %80’in üzerinde katarakt görülüyor. Dünya genelinde ise 100 milyona yakın kişide katarakta bağlı görmede azalma olduğu tahmin edilmektedir. Kataraktın temel nedeni yaşlanmaktır ancak bazı durumlarda katarakt daha erken yaşlarda görülmektedir. Bu durumlar arasında göz travmaları, şeker hastalığı, üveit (göz iltihaplanması) gibi bazı göz hastalıkları, kortizon içeren ilaçları uzun süre kullanılması, gözleri güneşten korumamak, beslenmeye dikkat etmemek sayılabilir. Tek tedavisi ise yaklaşık 20 dakika süren acısız bir ameliyattır. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de nüfus yaşlandıkça kataraktın görülme sıklığı da artmaktadır” diye konuştu. Kataraktı önlemeye ve ilerlemesini yavaşlatmaya yönelik birtakım önlemler almak mümkün.

  • UV kaplamalı gözlük veya güneş gözlüğü takarak güneşten korunmak.
  • Kortizon kullanımı konusunda dikkatli olmak, mümkün olduğunca uzak durmak.
  • Şeker hastalarının kan şekeri seviyelerini düşük bir seviyede tutulması.
  • A vitamini, C vitamini ve karotenoidden zengin gıdalarla (dolmalık biber, brokoli, kavun, havuç, portakal, ıspanak, domates, karpuz) beslenmek.
  • Sigara içmemek ve fazla alkol tüketmemek sayılabilir.

Eylül 2024

Z Kuşağında Körlük Salgını Tehlikesi

Uzmanlar yeni nesiller eskisi kadar dışarı çıkmadığı için Z kuşağında artan “Körlük salgını” riskine karşı uyarıda bulundu. Buna göre sürekli teknolojik cihazların ekranlarına bakmak ve gün ışığından uzak kalmak körlük dalgasını tetikleyebilir.

Ekran başında kalma süresinin artması, Z kuşağının gelişim çağında hayati önem taşıyan doğal ışığı kaçırdığı anlamına geliyor. Bu da onların görüş yeteneği üzerinde uzun vadede yıkıcı bir etki yaratma potansiyeline sahip. Araştırmanın yapıldığı İngiltere’de son 30 yılda yüzde 46’lık artan vakalar ile dünya genelinde artan miyop vakaları görülüyor. Ancak göz cerrahlarının durumun daha da kötüleşeceği konusunda uyarmasıyla rakamlar “salgın seviyelerine” ulaştı.

Çocuklar Yeterli Dopamin Alamıyor

Uzmanlar ergenlikte kapalı mekanlarda bilgisayar başında kalan çocukların yeterli dopamin alamadıklarını ve bunun da gözlerine zarar verdiğini söylüyor. Bu salgını tetikleyebilecek bir diğer faktör, yüzden birkaç santim uzakta tutulan telefonlara ve tabletlere bakarak harcanan zamanın miktarıdır. Bu da miyop veya uzağı görememeye neden olabiliyor. Miyop sadece gözlük kullanmak anlamına gelmiyor. Ciddi vakalar körlüğe yol açabilir.

Araştırmalar, gençlerde kötü miyop vakalarının makula dejenerasyonuna yakalanma olasılığını yüzde 41 artırdığını ileri sürüyor. Bir türü yaşa bağlı olan makula dejenerasyonu, körlüğün önde gelen nedenidir.

Eylül 2024

Yaşla Birlikte Kaş ve Göz Düşüklüğü

Günümüzde birçok kişinin problemi olan kaş ve göz düşüklüğü ile ilgili merak edilenleri Estetik ve Plastik Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Ufuk Askeroğlu bizler için açıkladı.

Kaş ve göz düşüklüğü günümüzde birçok kişinin yaşadığı bir problem haline gelmiştir. Bu düşüklük bir veya her iki gözde görülebilir. Bazı durumlarda hafif bir sarkma meydana gelir, bazı durumlarda ise kaşların veya göz kapaklarının sarkması göz bebekleri hizasına kadar düşebilir. Bu ve benzeri durumlarda görme kısıtlanır ve hastalarda görme kaybı yaşanır. Kaş dokusu çok yumuşaktır ve zayıflayabilir. Zayıf kaşlar yorgun bir görünüme neden olabilir. Görünümün yanı sıra görsel açıdan da rahatsızlığa neden olabilir.

Çeşitli kaş kaldırma yöntemleri daha genç ve enerjik görünmenizi sağlayabilir. Kaşların yüz ifadeleri üzerinde büyük etkisi vardır. Asimetrik ve sarkık kaşlar ifadeyi azaltabilir ve kişinin özgüven problemleri yaşamasına neden olabilir.

Göz kapağı düşüklüğünün birden fazla nedeni olabilir. Göz kapağı düşüklüğü göz kapağı kaslarının zayıflamasıyla birlikte ortaya çıkar. Yaşlandıkça göz kapaklarını kaldıran ve açık tutan kaslar zayıflar. Zayıf kaslar ağırlaşır ve yerçekiminin etkisi altına girer. Bazı durumlarda bozukluk doğuştan olabilir. Rahimdeki gelişim sırasında göz kapaklarını açan kaslar az gelişmiş olabilir.

Göz kapağı düşüklüğü ve beraberinde getirdiği problemler nasıl tedavi edilir?

Bella Eyes işleminde kaşlar yukarı çekilerek kaldırılır ve gözler olduğundan daha çekik görünür. Bu işlem; göz kenarlarından, kaz ayaklarından ve göz kapaklarından düşmeye başlayan kişiler tarafından tercih edilmektedir. Uygulama sayesinde kişiler bu sorunlardan kurtulabilmekte ve istedikleri canlı ve genç görünüme kavuşabilmektedir. Aynı zamanda Bella Eyes’a kombine olarak Trinity Lift ameliyatı da sıklıkla yapılır. İkisi de aynı kesiden yapıldığı için hem orta yüz hem de kaş kaldırma aynı anda elde edilir. Cerrahi bir işlem olduğu için mutlaka alanında uzman bir plastik cerrah tarafından yapılmalıdır. En büyük avantajı iz bırakmaması ve kesiğin tamamen saçlı deride kalmasıdır. Operasyon bir gece hastanede kalarak ortalama 7 gün içerisinde normal hayata dönülebilmektedir.

İşlem sonrası bunlara dikkat!

Bella Eyes uygulaması sonrası hızlı ve tamamen izsiz bir iyileşme için bazı koşulların dikkate alınması gerekir. Bu işlem çok uzun ve zor bir cerrahi müdahale olmadığından hastaların ciddi komplikasyon yaşaması beklenmez ancak belirli noktalara dikkat edilerek daha hızlı iyileşme sağlanabilir.

  • Yaklaşık bir hafta boyunca yüz üstü yatılmaması tavsiye edilir.
  • Doktor tavsiye ve uyarılarına mutlaka uyulmalıdır.
  • İlk gün buz uygulamaya devam edilmelidir. Bölgedeki şişlik ve morlukların giderilmesine yardımcı olur.
  • Ameliyat sonrası yüzdeki şişlikler yaklaşık 1 hafta içerisinde doğal olarak kaybolacaktır.
  • Ameliyat sırasında oluşan ameliyat izleri 2-3 ay boyunca güneş ışığından ve güneşlenme uygulamalarından korunmalıdır.

Eylül 2024

AI Göze Bakarak Hastalıkları Tespit Ediyor

DeepMind adındaki yapay zeka (AI), üç boyutlu retina tarama görüntülerini inceleyerek neredeyse 50 ayrı göz hastalığını tespit edebiliyor.

Google, Go strateji oyununda dünya şampiyonunu yenen algoritması AlphaGo ile ünlü İngiliz yapay zeka şirketinin DeepMind adındaki yapay zeka yazılımını 2014 yılında satın almasının ardından, DeepMind üç boyutlu retina tarama görüntülerini inceleyerek neredeyse 50 ayrı göz hastalığını tespit edebilir hale geldi. İngiliz Nature Medicine dergisinde yayımlanan makaleye göre anonim sağlık verileri kullanılarak geliştirilen algoritma, sarı nokta ve göz diyabeti gibi hastalıkları neredeyse uzman hekimlerinkine yakın bir başarı oranıyla tespit edebiliyor.

Ayrıca hastalara izlemeleri gereken tedavi yöntemleri ve acilen yapmaları gereken şeylerle ilgili bilgi de verebiliyor. Yazılım öncelikli olarak uzman hekimlerin işlerini kolaylaştırmayı hedefliyor. Bu çerçevede, bir hastalık tespit edildiğinde hangi bulgulara dayanarak bu kararın verildiği de hekimle paylaşılıyor. Hatta incelenen görüntüde hastalıkla ilişkili olabilecek kısımlar tahmin yüzdesiyle etiketleniyor. Böylece hekimin daha doğru bir değerlendirme yapmasına katkı sağlanıyor. Üç boyutlu retina tarama verilerinin incelenmesi uzun zaman alabiliyor ve o sırada hastalar geçici görme kaybına varacak sorunlar yaşayabiliyor. Yapay zeka ile bu sürenin kısaltılması, özellikle ciddi bir sorunu olduğu düşünülen hastaların ön sıraya alınması mümkün olabilir.

Deepmind Nasıl Çalışıyor?

DeepMind’ın Kurucu Ortağı Mustafa Süleyman’a göre araştırmanın özellikle önemli olan yanı, yapay zekanın doktorların tavsiyelerine olan güvenini artırabilecek bir ‘açıklanabilirlik’ seviyesine sahip olması. Mustafa Süleyman “Klinisyenin algoritmanın ne düşündüğünü yorumlaması mümkün. Altta yatan segmentasyona bakabilirler. Başka bir deyişle, yapay zeka yazılımımız sonuçları ortaya çıkaran gizemli bir kara kutu gibi çalışmıyor. DeepMind’ın yapay zekası tanımlayıcı bilgilerden arındırılmış yaklaşık 15.000 göz taramasından oluşan bir veri tabanı üzerinde eğitildi. DeepMind, hastalık alanlarını etiketlemek için klinisyenlerle birlikte çalıştı ve ardından bu etiketli görüntüleri sisteminde bir yüzde puanı ile hesaplayabiliyor. İki buçuk yıl süren proje DeepMind için büyük bir yatırım gerektirmiştir ve Moorfields araştırmacılarının yanı sıra 25 çalışanı daha kapsamaktadır” diyor. Süleyman bulguları bir ‘araştırma atılımı’ olarak nitelendirerek bir sonraki adımın yapay zekanın klinik bir ortamda çalıştığını kanıtlamak olduğunu ve bunun da birkaç yıl alacağını söyledi.

Göz Taramalarını Hızlandırıyor

Doktorlar göz taramalarına zamanında bakamadıkları için hastaların görme yetilerini kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu vurguluyor. Mustafa Süleyman, DeepMind ve Moorfields’ın araştırma projesini üstlenmelerinin bir nedeninin de klinisyenlerin göz taramalarına olan talep karşısında ‘bunalmış’ olmaları olduğunu belirtiyor. Süleyman “Görmeyi tehdit eden bir hastalığınız varsa, mümkün olan en kısa sürede tedavi olmak istersiniz ve A&E’den farklı olarak, bir personel hemşiresi sizinle konuşacak ve durumunuzun ne kadar ciddi olduğuna dair bir değerlendirme yapacak, ardından bu değerlendirmeyi ne kadar çabuk görüleceğinize karar vermek için kullanacaktır. Bir göz taraması gönderildiğinde, taramanızın ciddiyetine göre bir tıbbi müdahale önceliklerini belirleme sistemi yoktur. Göz taramalarının yapay zeka aracılığıyla yapılması ise tüm süreci hızlandıracak. Deepmind ‘ın devlet hastanelerinde nasıl bir dönüşüm yaratma potansiyeline sahip olduğu çok açık. Gelecekte, bir kişinin yerel cadde gözlükçüsüne gidip bir göz taraması yaptırmasını ve bu algoritmanın görmeyi tehdit eden hastalığı olan hastaları durumun çok erken aşamasında tespit edeceğini öngörüyoruz” diyor.

Sadece Gözle Sınırlı Değil

Yapay zekanın hastalıkları tespiti gözle sınırlı değil. MIT’den araştırmacılar Tuka Alhanai, Muhammad Ghassemi ve James Glass tarafından geliştirilen algoritma kişiye ait yazıları ve sesleri inceleyerek o kişinin depresyonda olup olmadığını tahmin edebiliyor. Terapistler soru cevap yöntemi ve gözlemle kişinin ruhsal durumunu anlamaya çalışırken yapay zeka bunu kişinin belli konularda ürettiği içeriklere bakarak yapmaya çalışıyor. Elbette terapist depresyonu tespit ederken, yapay zeka sadece tahmin ediyor. Snapchat uygulaması da buna benzer bir yapay zeka yazılımı geliştirdi. Bu uygulama bir özçekimdeki kişilerin ne kadar mutlu olduğunu 1-5 arasında derecelendirerek belirleyebiliyor. Bu tür yazılımlar, sosyal medya paylaşımları incelenerek depresyonda olabileceği ‘düşünülen’ kişilerin tespit edilip önlem alınmasını sağlayabilir.

Ağustos 2024

Göze Kum Kaçmasına Dikkat!

Plajda güneşlenip hafifçe esen rüzgarı yüzünüzde hissetmenin keyfini çıkarıyorsunuz. Peki, rüzgarın etkisiyle uçuşan kum ve tozların gözünüze kaçmasının kalıcı görme kaybına varan sonuçlara neden olabileceğini biliyor muydunuz?

Göz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. İlker Biçer, “Yaz tatillerinde en sık karşılaşılan göz problemlerinden biri göze kum kaçmasıdır. Göze kum kaçması sonrasında yanlış bir müdahale ya da doktora başvuruda gecikmek göz hastalıklarına neden olabilir” diye konuştu.

Konjonktivit (Göz İltihabı): Kum ve toz parçacıklarının göze temas etmesi sonucunda, göz iltihabı (konjonktivit) oluşabilir. Konjonktivit, kızarıklık, kaşıntı, sulanma, yanma ve batma gibi belirtilerle kendini gösterir. Tanı için genellikle alanında uzman bir göz doktorunun muayenesi yeterlidir. Tedavide, iltihabı azaltmak ve semptomları hafifletmek amacıyla göz damlaları veya merhemler kullanılır. Erken tanı sayesinde, konjonktivitin ilerlemesi önlenebilir.

Kornea Abrazyonu: Kornea, gözün ön kısmındaki saydam tabakadır ve kum veya tozun sürtünmesi sonucunda yüzeyinde çizikler oluşabilir. Kornea abrazyonu, gözde ağrı, hassasiyet, kızarıklık, ışığa duyarlılık ve bulanık görme gibi belirtilere neden olur.

Kalıcı Görme Kaybı: Kum veya toz partikülleri göze kaçtığında ve erken müdahale edilmediğinde, göz içi yabancı cisim kaynaklı olarak göz kapağı altına sıkışma ve korneada hasar gibi istenmeyen durumlar meydana gelebilir. Bu durumun sonucunda kalıcı görme kaybı oluşabilir.

Gözümüzü Kum Etkisinden Koruma Yolları

Rüzgarın etkisiyle uçuşan kum ve tozlar gözünüze kaçarak tatilinizi kabusa çevirmeden alabileceğiniz bazı önlemler bulunmaktadır. Plajda güneş gözlüğü kullanmak, gözleri kum ve tozdan korumanın etkili bir yoludur. Plajda şapka veya şapka benzeri başlık kullanmak, gözlere gelen doğrudan güneş ışığının etkisini ve yabancı cisimlerin göze isabet etme riskini azaltabilir. Rüzgarlı havalarda özellikle plaja yakın, sığ sularda yüzerken yüzücü gözlüğü kullanmak da göz sağlığınızı kum temasından korumanıza yardımcı olabilir. Gözünüze kum kaçtığında gözlerinizi kesinlikle ovuşturmayın. Gözlerinizi ovuşturmak kumun korneanızı çizmesine neden olabilir. Ellerinizi sterilize ettikten sonra gözünüzü gözyaşı damlası ile yıkayabilirsiniz. Hassasiyet devam ediyorsa semptomlar şiddetlenmeden alanında uzman bir göz sağlığı ve hastalıkları uzmanına müracaat edilmelidir.

Ağustos 2024

Göz Enfeksiyonlarında Artış

Son dönemde göz enfeksiyonlarına neden olabilen virüslerin etkisiyle hastaneye başvuranların sayısı çoğaldı.

Göz kapaklarında şişlik, gözlerde kızarıklık ve sulanma… Tüm bunlar göz enfeksiyonlarına neden olan virüslerin, yani adenovirüslerin belirtileri arasında yer alıyor. Uzmanlar el hijyenine dikkat edilmesini, kişisel eşyaların ortak kullanılmamasını ve belirtiler baş gösterdiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmasını öneriyor. El hijyenine dikkat edilmesi gerektiğini söyleyen Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Gülşah Tezcan “Bu çoğunlukla çok bulaşıcı bir hastalık. Çoğunlukla toplu yaşanan yerlerde bulaşabiliyor. Çocuklar ise özellikle bu hastalığı kreşlerde ve okullarda kapabiliyorlar. İlerleyen dönemde gözün şeffaf tabakası olan kornea tabakasında lekeler oluşuyor” değerlendirmesinde bulundu. Adenovirüsler 1 hafta içinde bulaşabiliyor ve her yaş grubunda gözlenebiliyor. Uzmanların göz enfeksiyonlarından korunmak için uyarıları var. Op. Dr. Tezcan, “Hastalıkta temastan kaçınmak çok çok önemli. Çok bulaşıcı çünkü. Yüzümüzü gözümüzü elledikten sonra herhangi bir yere dokunmadan muhakkak elimizi yıkamalıyız. Ayrıca makyaj malzemelerinin de ortak kullanılmaması çok önemli” dedi. Belirtiler meydana geldiğinde hastalığın bulaşma riskini önlemek için doktora başvurmak önemli.

Temmuz 2024

Yapay Zeka Göz ile Körlük Tarihe Karışacak

Yapay zeka ile göz ve beyin arasındaki şifre çözüldü. Yapay zeka, beynin şifrelerini çözmek konusunda tarihte görülmemiş bir başarı kaydetti.

Yapay zeka; zeki makinalar, özellikle de zeki bilgisayar programları yapma bilimi ve mühendisliğidir. Yaşamın her alanında bilgisayar ve yapay zeka temelli araçların kullanımı giderek artarken tıp alanında da bu kullanımın yaygınlaşması doğal bir süreçtir. Tıbbi yapay zekanın amacı, hastalıkların tanı ve tedavisinde önerilerde bulunabilecek yapay zeka programlarının oluşturulmasıdır. İsviçre’de geliştirilen yapay zeka, gözlerden beyne gönderilen sinirsel sinyalleri görüntüye çevirebiliyor. Teknoloji sayesinde gelecekte körlük tarihe karışabilir. Yapay zeka, gözler ve beyin arasındaki iletişimin şifresini çözdü. Yapay zeka, beynin şifrelerini çözmek konusunda tarihte görülmemiş bir başarı kaydetti. İsviçre’nin Cenevre kentinde geliştirilen Cebra adlı yapay zeka, gözlerden beyne gönderilen sinirsel sinyalleri görüntüye çevrebiliyor. Bilim insanları, siyah beyaz bir film izlettikleri farenin beynindeki elektrik sinyallerini yapay zeka ile görüntüye dönüştürdü. Yalnızca beyin taramasından elde edilen verilerle farenin izlediği film %95 doğrulukla yeniden üretildi. Farelerdeki beyin aktivitesinin haritalandırılması içinse iki farklı teknik kullanılıyor. Araştırmanın sonuçları Nature dergisinde yayınlandı. Uzmanlar teknolojiyi insan beynine uyarlamayı hedefliyor. Bu sayede gelecekte görme engelliler için biyonik gözler üretilmesi mümkün olabilecek.

Temmuz 2024

Kimi Göz Hastalıkları Bunama Riskini Artırıyor!

Görmede zayıflama, beynin aldığı uyarı miktarını azaltıyor ve bunama (demans) riskini artırıyor. Görmesi zayıflayan kişiler okuma güçlüğü nedeniyle daha az okumaya başlıyor. Az okumak, beynin aldığı uyarı miktarını daha da azaltıyor…

Bunama olarak da bilinen demans, beyin hücrelerinin zarar görmesi sonucu, düşünme, hatırlama ve muhakeme gibi zihinsel işlevlerin kişinin günlük yaşamını ve aktivitelerini etkileyecek düzeyde kaybıdır. İnsan beyninde geçmişte sağlıklı olan sinir hücrelerinin doğru çalışamaz hale gelmesi sonucu diğer beyin hücrelerinin aktivitelerini kaybetmesi ve ölmesi demansın nedenidir.

Hangi göz hastalıkları bunama ile ilişkilidir?

  • Diyabetik retinopati (şeker hastalığının göze vurması): %61 daha fazla bunama riski yaratır.
  • Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (sarı nokta hastalığı): %26 daha fazla bunama riski yaratır.
  • Katarakt (gözümüzün içindeki lensin şeffaflığını kaybetmesi): %11 daha fazla bunama riski yaratır.

İngiltere’de yapılan araştırmada, sarı nokta hastalığı, katarakt ve diyabet kaynaklı göz hastalığı gibi rahatsızlıkları olan kişilerin demans geliştirme riskinin daha fazla olduğu belirtildi. 55-73 yaşları arasındaki 12 bin 364 yetişkin üzerinde yapılan çalışmada, en riskli grubun diyabet kaynaklı göz rahatsızlığı olan kişiler olduğu bildirildi. Kataraktı olanlarda yüzde 11, diyabetle ilişkili göz hastalığı olanlarda ise yüzde 61 daha yüksek demasns riski olduğunu aktaran araştırmacılar, göz tansiyonunun ise demans ile ilişkili olmadığının altını çizdi.

Katarakt ameliyatı bunama riskini azaltabilir mi?

Evet! Jama Internal Medicine dergisinde 2021 yılında yayınlanan bir araştırma, katarakt cerrahisinin yaşlı yetişkinlerde bunama riskini düşürdüğünü buldu. 2022’de yapılan bir araştırma ise, net görüş ve sağlıklı gözlerin potansiyel olarak 100. 000 bunama vakasını önleyebileceğini tahmin ediyor.

 Görme bozukluğu ve demansı olan birine nasıl yardımcı olabiliriz?

  • Evdeki aydınlatmayı parlak ama göz kamaştırmayacak şekilde ayarlayın
  • Güvenlik için merdiven veya mutfak gibi alanlarda renk kontrastı sağlayın
  • Alan koridorlarını ve odaları temiz tutun ve düşmeye neden olabilecek engellerden arındırın
  • Yardım sağlayabilecek araçlara ve teknolojiye yatırım yapın
  • Büyük basılı kitaplar ve sesli kitaplar sağlayın
  • Sağlıklı bir diyet ve yaşam tarzı sağlayın

 Daha iyi göz ve beyin sağlığı için neler yapabiliriz?

  • Sigara içmeyin
  • Haftada toplam en az 150 dakika egzersiz yapın
  • Sağlıklı beslenin: Yağsız protein, kepekli tahıllar, sebzeler ve meyveler yiyin
  • Sağlıklı kilonuzu koruyun, obezite göz ve beyin hastalıkları riskini artırır
  • Geceleri en az 7-8 saat uyuyun
  • Stres düzeyinizi azaltacak aktivitelerde bulunun
  • Göz ve beyin hastalığı riskini artıran tansiyon, yüksek kolesterol ve şeker gibi sorunlar için yıllık kontrol yaptırın
  • Yeni şeyler öğrenmeya çalışın, zihninizi zinde tutacak faaliyetlerde bulunun
  • Aile ve arkadaşlardan oluşan güçlü bir sosyal ağ sürdürün
  • Arabada emniyet kemeri ve bisiklette kask takarak göz ve kafa yaralanmalarını önleyin
  • İş yerinizde gerekliyse koruyucu gözlük takın

Temmuz 2024

Doğru Bilenen Yanlış Bilgiler

Göz sağlığı insanların yaşam kalitesi açısından son derece önemli. Bu sebeple; gözde oluşan arpacık sarımsakla geçer, katarakt damla ile tedavi edilebilir, şikayeti yoksa çocuklarda rutin göz kontrolüne gerek yoktur gibi gerek eş dosttan gerekse sosyal medyadan edindiğimiz bu tür hatalı bilgiler göz sağlığımızı tehdit ediyor.

Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Özge Begüm Comba, göz sağlığı hakkında toplumda doğru sanılan 10 hatalı bilgiyi anlattı; önemli öneriler ve uyarılarda bulundu. Toplumdaki hatalı inanışların göz hastalıklarının erken dönemde teşhis ve tedavi edilmesini önleyebildiğine dikkat çekerek, “Hastalıkların tedavisinde gecikilmesi, ilerleyen dönemlerde kalıcı görme kaybı gibi ciddi göz problemlerinin yaşanmasına neden olabiliyor. Örneğin, ülkemizde sık görülen ve halk arasında ‘kırmızı göz’ hastalığı olarak bilinen konjonktivit zamanında tedavi edilmezse görme kusurlarına, dahası görme kaybına yol açabiliyor. Ayrıca göz tembelliği gibi erken tanı ve tedaviyle tamamen ortadan kalkabilecek bazı hastalıklarda geç kalındığında çocuklar tedavi şansını kaybediyor. Ülkemizde oldukça yaygın görülen miyopi de düzenli olarak takip edilmezse ilerleyebiliyor” dedi.

Gözlük Taktıkça Göz Numarası İlerler: Yanlış !

Toplumda gözlük taktıkça göz numarasının ilerleyeceğine yönelik yaygın bir kanı var. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, gözlüğün sadece iyi görmemizi sağlayan bir aparat olduğuna işaret ederek, ”Dolayısıyla gözlük takmak numaraları ilerletmeyeceği gibi durdurmayacaktır da. Görsel sistemin tam ve eksiksiz çalışması için özellikle çocukluk döneminde gözlük kullanımı önem taşıyor. Zira gözlük, göz tembelliği gibi kalıcı durumların tedavisinin bir parçasını oluşturuyor” diyor.

Kırmızı Göz Suni Gözyaşı Tedavisiyle Geçer: Yanlış!

Türkiye’de en sık görülen göz hastalıklarından biri olan ve halk arasında ‘kırmızı göz’ olarak bilinen konjonktivit sorununda sadece suni gözyaşı veya başkasına fayda sağlamış bir damla kullanmak ciddi sorunlara neden olabiliyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, bu hastalığın zamanında tedavi edilmediğinde görme kusurları ve görme kaybının gelişebileceği uyarısında bulunarak, “Konjonktivit göz kapağının içini kaplayan zarın iltihabı olup en sık kaynak viral ve bakteriler oluyor. Bu tablonun mutlaka hekim tarafından değerlendirilmesi ve tedavisinin etkene uygun olarak gerçekleşmesi büyük önem taşıyor. Aksi halde konjonktivit görme kaybı oluşturabilecek lekelere neden olabiliyor” bilgisini veriyor.

Göz Numarasını Durdurmak Mümkün Değil: Yanlış!

Göz numarasının ilerlemesindeki en önemli etkenler genetik ve çevresel faktörler oluyor. Bilimsel çalışmalar ışığında; yakın çalışmanın sınırlandırılması, ortalama 20 dakikada bir 20 saniye uzağa bakarak gözlerin dinlendirilmesi ve günde en az 2 saat dışarda açık havada yapılan aktiviteler öneriliyor. Ayrıca 18 yaşına kadar göz bebeğini büyüten damlalar, özellikli camlar ile gece kullanılan ve korneayı şekillendiren lensler sayesinde göz numarasının ilerlemesini durdurmak mümkün olabiliyor.

Belirti Yoksa Çocuklara Göz Kontrolü Yaptırmayın: Yanlış!

Katarakt ve göz tümörleri gibi ciddi sorunların erken teşhis ve tedavisi hem görsel açıdan hem de hayati olarak önem taşıyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, “Ayrıca tek gözde yaşandığı için göz tembelliği ve şaşılık gibi durumlar ebeveynler tarafından fark edilmeyebiliyor. Bu tür hastalıklarda özellikle zamanla yarışıldığı için çocuklarda göz muayenesinin doğumdan sonraki ilk 2 aydan başlayarak düzenli aralıklarla yapılması çok önemlidir” diyor.

Katarakt Damla Yöntemiyle Tedavi Edilebilir: Yanlış!

Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Özge Begüm Comba, kataraktın bilinen tek tedavi yönteminin ameliyat olduğunu belirterek, şöyle devam etti “Yaşlanmış ve saydamlığını yitirmiş göz içi merceği cerrahi yöntemle çıkarılmalı ve yerine yapay mercek takılmalıdır. Ancak tabi ki sağlıklı beslenilmesi, düzenli kan şekeri takibi yapılması, UV blokajı olan güneş gözlükleri kullanılması gibi yöntemlerle oksidatif stresi azaltarak kataraktın ilerleme süreci yavaşlatılabiliyor.”

Katarakt Sadece Yaşlılarda Görülür: Yanlış!

Katarak çoğunlukla ileri yaştaki kişilerde gelişse de çocukluk ve bebeklik döneminde de oluşabiliyor. Doğumsal katarakt çeşitli sendromlara eşlik edebildiği gibi anne karnında geçirilen enfeksiyonlar ve ilaç kullanımından da kaynaklanabiliyor. Çocukluk döneminde ise yine kortizon gibi ilaçlara bağlı olarak ortaya çıkabiliyor veya diğer hastalıklara eşlik edebiliyor.

Göz Tansiyonu Sıklıkla Göz Ağrısı Yapar: Yanlış!

Göz tansiyonu son derece sinsi seyirli olan bir hastalık. Bazen göz arkasından gelen bir ağrıyla kendini belli edebilirken, sıklıkla hiçbir ağrıya yol açmıyor. Kapalı açı glokomlar ise daha ağır seyirli olup ani göz tansiyonu yüksekliği nedeniyle ciddi ağrılara sebep olabiliyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Özge Begüm Comba, 40 yaşından sonra yıllık takiplerle göz tansiyonunun mutlaka değerlendirilmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.

Göz Hastalıkları Bitkisel Yöntemlerle Tedavi Edilebilir: Yanlış!

Gözde oluşan arpacık gibi herhangi bir lezyona sarımsak ve limon sürmek sonuç veremeyeceği gibi farklı enfeksiyonlara da yol açabileceği için son derece tehlikeli olabiliyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, “Ilık pansuman ve kirpik hijyeni ön planda tutularak, hekimin önerdiği ilaçlarla süreci yönetmek en etkili tedavi yöntemidir” diyor.

Sonbahar ve Kış Aylarında Güneş Gözlüğü Kullanmaya Gerek Yoktur: Yanlış!

Güneşin zararlı ultraviyole ışınları bulutlu havalarda da yeryüzüne ulaşıyor ve gölgelerden yansıyorlar. Ayrıca zararlı ışınların yanı sıra rüzgar göz kuruluğuna yol açabiliyor. Bu nedenle göz sağlığınız için güneş gözlüklerini sadece yaz aylarında değil, her mevsimde kullanmanız büyük öneme sahip.

Haziran 2024

Göz Siniri Felcine Dikkat

Aniden ve ağrısız görme kaybı yaşıyorsanız ‘göz siniri felci’ geçiriyor olabilirsiniz ve bunun en büyük sebebi ise yüksek tansiyon ve şeker hastalığı. Az su içilmesi ve hareketsiz yaşamda göz siniri felcine neden olabilen en büyük etkenlerden olabiliyor.

Gözdeki optik sinirlerin bir bölümüne giden kan dolaşımının aksaması veya tıkanması sebebiyle ani ve ağrısız görme kaybı yaşanabilir. Buna ‘göz siniri felci’ deniyor. Yüksek tansiyon ve şeker hastaları dikkatli olmalıdır.

50-55 Riskli Yaşlar: Bu hastalığın altında yatan önemli risk faktörleri bulunuyor. Yüksek kan şekeri, yüksek tansiyon, kan yağlarının yüksek olması, gün içinde az su içilmesi, az hareket edilmesi, bazı genetik yatkınlıkların bulunması bu hastalığa sebep olmaktadır. Genelde 50-55 yaş grubunda görülse de daha erken yaşlarda da bu hastalığın görülmesi mümkün olmaktadır.

Tedavisi Tam Olarak Yok: Gözde sinir felcinin göz sinirinin kanlanmasını sağlayan çok özel bir damar yumağının küçük pıhtılarla tıkanmasıyla ortaya çıktığını ve günümüzde tam olarak tedavisinin bulunmuyor.

Görme Kayıpları Oluşuyor: Göz siniri felci geçiren hastalarda, görme keskinliği ve renkli görme yetisinin azaldığına ve görme alanında kayıplar meydana geliyor ve tedavide kortizon içeren ilaçların bazı hastalarda faydalı olabiliyor. Tüm hastaların iyileşme şansı olmamasından dolayı koruyucu hekimlik ön planda ve çok önemli oluyor.

Hareketsiz Yaşam Etkiliyor: Metabolik değerlerimizin iyi olmasının bu hastalığa yakalanmamak adına önemli. Kan şekeri, tansiyon ve kan yağlarının yüksek olması ile günlük hareketin az olması en önemli risk faktörleri. Bu hastalığın bir gözde ortaya çıkması, diğer gözde de bu hastalığın görülme ihtimalini üçte bir oranında arttıran bir risk unsuru oluşturuyor.

Nasıl Korunacağız?

Bir gözünde bu hastalığa yakalanan hastalar belirtilen risk faktörlerine dikkat ederek dengeli beslenmeli, insülin direncini artıran gıdalardan uzak durmalı, bol sıvı tüketmeli, gün içinde hareket etmeli, yürüyüş yapmalı. Bu şekilde diğer gözün de aynı hastalığa yakalanma ihtimalini en aza indirmiş oluyor.

Haziran 2024